Surinaams Javaans

68

Gebruiksvoorwerpen

STATUS

Klaar voor gebruik

NAAR

Schrijfwijze Surinaams Javaans

MENU

Onderaan op elke pagina

 

 

 

Spreekstijlen
Surinaams Javaans

n
b
bn

ngoko informeel, gewoon
basa formeel, beleefd
basa napis zeer formeel, zeer beleefd

 

 

 

Hout, bamboe en kokospalm als materiaal leverancier

 

Siwur, cénthong, solèt, munthu, tlenan, alu, lesung, kukusan, ténggok, ceting, tampah, kipas, capil, wilat, sapu, sunduk, klasa
Javanen zijn bijzonder creatief en inventief. Bij aankomst hadden de contractarbeiders niet veel bij zich. Keukengerei konden zij ook niet kopen. Maar de natuur is grootleverancier van allerlei producten waar een dessa bewoner behoefte aan hadden. Van kokosdop maakt men siwur (waterschepper). 

Als grondstof voor verschillende gebruiksvoorwerpen is hout basismateriaal. Lepelvarianten werden ervan gemaakt, zoals de éntong en solèt. Muntu is vijzel van hout. Tlenan is de houten snijplank die nu in de moderne Europese keuken ook te vinden is. De alu is een houten stamper, die in combinatie met de lesung (stampblok) er voor zorgt dat de padi tot rijst wordt gestampt.

Bamboe is de grondstof voor allerlei vlechtwerken, zoals de kukusan (stoommand voor rijst). De manden ténggok (groot) en ceting (klein), de tampah (wan), de tipas (waaier) en de capil (zonnehoed) zijn prima bamboe-producten voor dagelijks gebruik. De pilaren van de gapura (poort), die gemaakt wordt als er een feest is, is van bamboe alsook de versieringen ervan. Bamboe werd ook gebruikt voor de huizenbouw. Het snijmes dat de calak (iemand die de besnijdenis uitvoert) heet wilat, is ook van bamboe.

De cocospalm levert naast de eerdergenoemde siwur ook sapu (bezem) en de sunduk (saté stokjes).

Rietsoorten (méndong, pandan en lingi) zijn er in overvloed in Suriname en de Javanen maken er dankbaar gebruik van. Daar maken zij matten van, de zogenaamde klasa.

Vroeger waren deze producten gemaakt voor eigen gebruik. Tegenwoordig heeft haast elk gezin westerse lepels, vorken, stoompotten enzovoorts. En is de productie thans bedoeld voor de verkoop, meestal aan toeristen. Familieleden die in Nederland wonen en in Suriname op vakantie zijn, nemen haast altijd iets van dergelijke producten mee naar Nederland. De hang naar de roots en de nieuwsgierigheid of interesse naar de tijden van onze voorouders is heel groot. Gelukkig maar...

 

 

 

 

 

Bebuka... Inleiding

 

Pagina's Bebuka
met inleidende informatie

30

Samen verhalen lezen

 

Javaans van Java

 

Pagina's grammatica
voor dagelijks gebruik

49

Woordenlijst Javaans-Nederlands

50

Woordenlijst Nederlands Javaans

 

Surinaams Javaans

 

Pagina's info
met achtergrondinformatie

60

Smartphone website

 

Surinaams Javaans

 

Pagina's basis
zinnen voor dagelijks gebruik

70

Het leven in een dorp

 

Surinaams Javaans

 

Pagina's gezin
zinnen voor dagelijks gebruik

 

Cultuur en geschiedenis

 

Pagina's cultuur
adat en theater

91

Adat... feest en slametan

92

Muziek... gamelan

93

Theater... dans

94

Theater... ludrug

95

Theater... wayang
 

 

Cultuur en geschiedenis

 

Pagina's geschiedenis
slavernij en arbeid op contract

96

Slavernij en plantages

97

Komst van de Javanen

98

Javanen komen uit Midden-Java

99

Arbeid op contract en daarna

100

De blijvers verbouwden rijst