31

Unggah-ungguh: basa en tatakrama

STATUS

Klaar voor gebruik

MENU

Onderaan op elke pagina

 

 

 

Spreekstijlen
Javaans van Java

n
md
k
ki

ngoko gewoon
madya beleefd
krama zeer beleefd
krama inggil respectvol

 

 
De grammatica van het Javaans van Java is heel uitgebreid en complex.
Er is een keuze gemaakt, maar wel voldoende om in het dagelijkse leven toe te passen.

Dit is het boek Inleiding tot het modern Javaans van prof. J.J. Ras van waaruit de regels en voorbeeldzinnen van de grammatica zijn overgenomen.
Dit boek wordt gebruikt bij colleges Javaans aan de Rijksuniversiteit Leiden, nu Universiteit Leiden.

 

 

 

basa en tatakrama

Het is een hele kunst om zich als een Javaan te gedragen. Hieronder een aantal richtlijnen en/of aanbevelingen.

Basa is de beleefde taal en tatakrama is de beleefde omgangsmanieren. De code van beleefde taal en beleefde omgangsmanieren noemt men unggah-ungguh.

 

 

 

unggah-ungguh
Code van beleefde taal en beleefde omgangsmanieren

in gezelschap geen hogere positie innemen ten opzichte van de omgeving.
Beleefd en beheerst optreden tegenover personen met een hogere maatschappelijke positie.
zich soepel en inschikkelijk gedragen onder gelijken.
zich ongedwongen en hartelijk gedragen onder intimi en
gereserveerd vriendelijk en geduldig optreden tegen personen van geringer maatschappelijk aanzien.

Als men zich niet aan deze regels houdt, betekent het dat men ora Jawa of durung Jawa is; immers, men verstaat vooralsnog niet de kunst van het Javaan zijn. Het bijbrengen van de kunst van het Javaan zijn begint onmiddellijk na de geboorte. Een baby, die van alles en nog wat bijgebracht moet worden, is dus durung Jawa. Men pleegt dan ook te zeggen: Yn isih bayi, ya durung Jawa. Als men nog niet volwassen is, verstaat men dus niet de kunst van het Javaan zijn.

Het beheersen van de taal en het correct gebruik ervan is een onderdeel van het Javaan zijn, zeg maar de Javaanse identiteit. Men bezit de Javaanse identiteit als er gehandeld wordt volgens de geldende normen. In alle andere gevallen is men ora Jawa of durung Jawa.

Als een volwassen Javaan de eigen moedertaal niet spreekt en de gedragsregels van het Javaan zijn niet toepast, dan is men nog steeds durung Jawa of men zegt het spreekwoordelijk: Wong iku ora Jawa.

Als een niet-Javaan - een vreemde dus - de Javaanse taal en omgangsvormen beheerst en het ook laat merken, hoort men vaak 'Wah, wong iku kok Jawa, ya!' Het woord kok wordt in deze toegevoegd, omdat men verbazing wil uitdrukken. De term hiervoor is jawani; zich gedragen als een Javaan.

 

 

 

 

 

Bebuka... Inleiding

 

Pagina's Bebuka
met inleidende informatie

30

Samen verhalen lezen

 

Javaans van Java

 

Pagina's grammatica
voor dagelijks gebruik

49

Woordenlijst Javaans-Nederlands

50

Woordenlijst Nederlands Javaans

 

Surinaams Javaans

 

Pagina's info
met achtergrondinformatie

60

Smartphone website

 

Surinaams Javaans

 

Pagina's basis
zinnen voor dagelijks gebruik

70

Het leven in een dorp

 

Surinaams Javaans

 

Pagina's gezin
zinnen voor dagelijks gebruik

 

Cultuur en geschiedenis

 

Pagina's cultuur
adat en theater

91

Adat... feest en slametan

92

Muziek... gamelan

93

Theater... dans

94

Theater... ludrug

95

Theater... wayang
 

 

Cultuur en geschiedenis

 

Pagina's geschiedenis
slavernij en arbeid op contract

96

Slavernij en plantages

97

Komst van de Javanen

98

Javanen komen uit Midden-Java

99

Arbeid op contract en daarna

100

De blijvers verbouwden rijst